Chào các bạn, tiếp tục Series TT16 - Những điểm quan trọng cần biết, Bỏ túi GIS hôm nay sẽ cùng bạn mổ xẻ sâu hơn vào "bộ xương" của một đồ án quy hoạch xây dựng: Cấu trúc hồ sơ điện tử và quy định dữ liệu địa lý theo Thông tư 16/2025/TT-BXD.
Trong bài này, chúng ta sẽ phân loại rõ: Cái gì Thông tư đã quy định bắt buộc (Cần tuân thủ tuyệt đối) và Cái gì Thông tư chưa nói tới (Nhưng thực tế làm việc bắt buộc phải nắm để làm cho chính xác).
1. Những điều ĐÃ BIẾT
Để một đồ án được nghiệm thu và đưa vào hệ thống CSDL quốc gia, cấu trúc thư mục và dữ liệu của bạn phải "chuẩn chỉ" theo các quy tắc sau:
 |
Nguồn: Victor Nguyễn |
📁 Cấu trúc thư mục tổng (ThuMucTong: CSDL_[Tên đồ án quy hoạch])
Hồ sơ điện tử của bạn bắt buộc phải chia thành 3 nhánh rõ rệt:
- HoSoBASIC: Nơi chứa bản gốc.
+ BanVe: File CAD (*.dwg). Nếu có file đính kèm, tạo thư mục con (Viết liền, không dấu, viết hoa chữ cái đầu, ví dụ: BanVeNen).
+ VanBan: Các văn bản pháp lý gốc.
- HoSoSCAN: Nơi chứa file số hóa phục vụ tra cứu nhanh.
+ BanVeScan: File PDF (Tên file phải trùng khớp với tên file CAD). Độ phân giải tối thiểu 300dpi.
+ VanBanScan: File PDF văn bản số hóa.
+ Danh muc: 1 file Excel thống kê toàn bộ danh mục bản vẽ, văn bản.
- HoSoGIS: Trọng tâm của dân GIS.
+ * Các Geodatabase (*.gdb) chuyên đề: MocGioi, NenDiaHinh, HienTrang, QuyHoach.
+ GeoTiff: Thư mục chứa ảnh bản vẽ đã nắn tọa độ - Đây là phần dễ bị bỏ qua trong lúc mọi người đọc Thông tư 16/TT-BXD.
+ ** File bản đồ tổng hợp (*.aprx, *.ppkx, *.mxd...): File workspace tổng hợp để trình bày tất cả các lớp trong đồ án, thể hiện ký hiệu chuẩn của thông tư.
📐 Quy tắc đặt tên và cấu trúc dữ liệu địa lý
- Tên nhóm dữ liệu: Viết liền, không dấu, UpperCamelCase (Ví dụ: NenDiaHinh, QuyHoachSuDungDat).
- Tên lớp dữ liệu (Feature Class): [Lớp dữ liệu]_[Kiểu dữ liệu]. Trong đó kiểu dữ liệu quy ước là: A (Vùng), P (Điểm), L (Đường). Ví dụ: CongTrinh_A, ChiGioiXayDung_L
- Tên trường thuộc tính (Field Name): Viết theo kiểu camelCase (chữ cái đầu viết thường, ví dụ: tenDoiTuong, dienTich). Ngắn gọn, hạn chế từ thừa.
📊 6 trường thuộc tính tối thiểu bắt buộc phải có
Mọi lớp dữ liệu địa lý trong đồ án đều phải cõng trên mình 6 trường "gốc" sau:
| TT | Trường thông tin | Kiểu dữ liệu | Độ dài | Ghi chú |
| 1 | maThongTinQH | Text | 15 | Theo hướng dẫn của Nghị định 111/2024/NĐ-CP |
| 2 | maHoSoQH | Text | 15 | Cấu trúc: + <Mã ĐVHC>: 2 chữ số theo quy định về mã số Đơn vị hành chính của 34 tỉnh/thành. + <Loại QH>: 3 ký tự - QHC/QPK/QCT +<x>: 1 chữ số - mã điều chỉnh tổng thể (1: quy hoạch lần đầu hoặc lập mới; 2-9 là các lần điều chỉnh tổng thể tiếp theo). +<xx>: 2 chữ số - mã điều chỉnh cục bộ (00: quy hoạch lần đầu hoặc điều chỉnh tổng thể; 01: Điều chỉnh cục bộ lần 1...) + <xxxx>: 4 chữ số - Số thứ tự hồ sơ của từng đồ án trên địa bàn tỉnh do Sở xây dựng xác định tại thời điểm phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch. Ví dụ: 04QHC2000001 |
| 3 | maDoiTuong | Text | 100 | Cấu trúc: <maHoSoQH> - <Tenlop> - <ObjectID> |
| 4 | tenDoiTuong | Text | 100 | Tên gọi của đối tượng |
| 5 | phanLoai | Text | 250 | Phân loại dữ liệu |
| 6 | ghiChu | Text | 250 | Các thông tin bổ sung khác |
💡 Cần lưu ý: Mỗi lớp dữ liệu có thể cần bổ sung nhiều trường thuộc tính khác nhau để lưu trữ đầy đủ thông tin đối tượng. Cần quy định rõ kiểu dữ liệu, chiều dài trường và cách nhập liệu thống nhất (đơn vị, viết tắt, định dạng...). Với các thuộc tính có danh mục phân loại, nên sử dụng Domain hoặc bảng tra cứu để hạn chế sai sót và đảm bảo đồng nhất dữ liệu.
2. Những điều CHƯA ĐƯỢC QUAN TÂM NHIỀU
Thông tư 16 đưa ra khung, nhưng để vận hành trơn tru một dự án GIS quy hoạch, chúng ta cần phải "mượn" tiêu chuẩn từ các bộ ngành khác hoặc tự quy ước nội bộ. Đây chính là phần giúp sản phẩm của bạn trở nên chuyên nghiệp:
- Quy tắc đặt tên file CAD/PDF: TT16 yêu cầu tên file PDF trùng file CAD. Khuyến nghị bạn nên dùng cú pháp:
[Số hiệu bản vẽ]-[TEN BAN VE VIET HOA KHONG DAU].dwg/.pdf
(Ví dụ: QH05-SODODINHHUONGPHATTRIENKHONGGIAN.dwg)
- Nắn ảnh GeoTiff sao cho chuẩn? GeoTiff là dữ liệu dạng Raster của các bản vẽ được gắn hệ tọa độ đùng khi hiển thị trên các hệ thống GIS. Một số lưu ý như:
+ Khai báo hệ tọa độ trước khi nắn;
+ Dùng tối thiểu 4 điểm khống chế rải đều 4 góc ảnh;
+ Ưu tiên nắn chỉnh bậc 1 (Affine) để tránh méo ảnh;
+ Xuất ảnh 3 band (RGB) và đừng để ảnh bị trong suốt (NoData).
- Bản vẽ PDF: cần đảm bảo chất lượng hiển thị và khả năng khai thác thông tin. Độ phân giải khuyến nghị tối thiểu 300 dpi (tùy theo tỷ lệ bản vẽ), thiết lập đúng tỷ lệ 1:1 theo khổ giấy chuẩn và ưu tiên giữ định dạng vector để thuận tiện cho việc tra cứu, đo đạc và chuyển đổi dữ liệu.
- Hệ quy chiếu VN-2000:Khi khởi tạo Geodatabase, các thông số kỹ thuật phải áp dụng theo các kinh tuyến trục cho từng địa phương, được quy định trong Thông tư số 24/2025/TT-BNNMT (áp dụng cho từng địa phương cụ thể). Lưu ý: trước và sau sáp nhập các kinh tuyến trục có sự cập nhật.
- Làm Siêu dữ liệu (Metadata): Đừng bỏ qua bước này. Để CSDL có giá trị chia sẻ, bạn cần xây dựng Metadata dựa trên Phụ lục I của QCVN 42:2020/BTNMT và TCVN 12687:2019.
- Lỗi font chữ khi nhập liệu: Để tránh lỗi hiển thị khi chuyển giao dữ liệu giữa các hệ thống toàn bộ dữ liệu ký tự bắt buộc phải dùng bộ mã Unicode UTF-8 tuân thủ tiêu chuẩn TCVN 6909:2001.
Lời kết
Việc nắm vững cấu trúc thư mục của TT16/2025/TT-BXD giúp bạn qua được "vòng gửi xe" khi nộp sản phẩm. Nhưng chính việc áp dụng chặt chẽ các quy định tham khảo (về GeoTiff, Metadata, Hệ quy chiếu) mới là thứ khẳng định chất lượng của một sản phẩm GIS thực thụ.
💡 Lưu ý cuối cho các bạn đang làm thực hiện công tác làm GIS theo TT16/2026/TT-BXD, do Cổng thông tin quốc gia về quy hoạch đang được hoàn thiện và dữ liệu GIS của các đồ án sẽ được tích hợp trực tiếp lên hệ thống này, nên cấu trúc CSDL cần được xây dựng đầy đủ, thống nhất và đảm bảo tương thích với yêu cầu của cổng dữ liệu quốc gia chứ không chỉ dừng lại ở các trường thông tin cơ bản được quy định ở trên.
0 Nhận xét